قدامه بن جعفر الكاتب البغدادي ( مترجم : حسين قره چانلو )
25
نبذ من كتاب الخراج وصنعة الكتابة ( فارسى )
راست و از جهات مشرق مىآيد ، چون راههاى اهواز و فارس و اصفهان و كرمان و سيستان و آنچه در بالاى آن است مىپردازيم و ابتدا از مدينة السلام ( بغداد ) شروع مىكنيم . از مدينة السلام ( بغداد ) تا كلواذى « 1 » دو فرسخ . از كلواذى تا مدائن « 2 » پنج فرسخ . از مدائن تا سيب بنى كوما « 3 » هفت فرسخ . از سيب بنى كوما تا نعمانيّه « 4 » چهار فرسخ . از نعمانيّه تا جبّل « 5 » پنج فرسخ . از جبّل تا نهر سابس « 6 » هفت فرسخ . از نهر سابس تا فم الصّلح « 7 » هفت فرسخ . از فم الصّلح تا واسط « 8 » هفت فرسخ . بنا بر اين از واسط تا مدينة السلام ( بغداد ) پنجاه فرسخ راه است . « 9 » از واسط تا رصافه « 10 » ده فرسخ . از رصافه تا قطر « 11 » دوازده فرسخ . از قطر تا نهر معقل « 12 » شش فرسخ . از نهر معقل تا شهر بصره چهار فرسخ .
--> ( 1 ) Kalwadha ، فاصلهء بين بغداد و كلواذى را ابن رسته 3 فرسخ ضبط كرده است . ص 217 . ( 2 ) Madain ، در فاصلهء ميان كلواذى و مداين ، زعفرانيه قرار داشته است . ر ك به ابن رسته ، ص 217 . ( 3 ) Syb Bany Kouma ، در ميان مداين و سيب بنى كوما آثارى بنام قياب حميد و طيرستان بوده است . ر ك به الاعلاق ، ص 217 . ( 4 ) Nocmanyya ( 5 ) Djabbol ( 6 ) Nahr Sabos ( 7 ) Fam ac - Cilh ( 8 ) Wasit ( 9 ) مشروح اين راه در اعلاق النفيسه آمده است . صص 217 - 218 . ( 10 ) Rocafa ) Rocaf de Wasit ( به رصافهء واسط مشهور است . ( 11 ) Katr ( 12 ) Nahr Mackil